Nedir.Org *
admin

Mehdi Nedir

Sponsorlu Bağlantılar
Sponsorlu Bağlantılar

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Mehdi: eski dil. Doğru yolda olan, hidayete ermiş olan.
 
Mehdi (Arapça: المهدي‎); "hidayete erdirilen ya da hidayete vesile olan" anlamlarına gelmektedir. "Kendisine rehberlik edilen", Allah tarafından yol gösterilen, hususi ve şahsi bir tarzda Allah'ın hidayetine nail olan kişi manasındadır.[1] Ahir zamanda geleceğine ve İslam'ın dünya hakimiyetini gerçekleştireceğine inanılır.
 
Mehdilik konusu deccal, süfyan, melhame, ahir zaman ve kıyamet gibi eskatolojik korku mitleri ile birlikte işlenir. İmam Suyutiye göre Ashab-ı Kehf, Mehdi’nin yardımcıları olacak, İsa O'nun zamanında gökten inecek ve Deccal ile harb ederken beraber olacaklardır.
 

Kavramsal Temeller ve Yaygınlık

İnanç Kur’anda yer almadığı halde bazı ayetlerin yorumları, çoğunluğu veya tamamı uydurma olduğu ifade edilen hadisler ve dini önderlerin sözlerine dayanmaktadır. Şiiliğin inanç esaslarından sayılan mehdi inancı, tarih boyunca olduğu gibi Akademik çevrede pek fazla itibar edilmese de [2] tasavvuf ve tarikat merkezli, kendi liderlerini Mehdi, cemaatlerini de Mehdinin cemaati olarak görmek isteyen sünni toplumlarında da yaygın kabul ve etki gücüne sahiptir.
 
Mehdi, inanca göre deccalin olduğu bir zamanda gelecek ve deccale karşı savaşacaktır.[3] İsa Mesih gökten yeryüzüne inince onun yanında olup deccali yenmesine yardım edecektir.[4]
 
Sünni ekol tarikat ve cemaat mensupları arasında Mehdi yerine daha çok eşdeğer anlamlar ifade eden kelimeler kullanılmaktadır. Bunlar kutub, hatemül evliya gibi deyimler[5] olmakla beraber kullanılan terimler bununla sınırlı değildir. Ahir zaman ile birlikte kullanılan halife, imam, devrin imamı, sahibüz zaman vb. deyimler de anlamsal içerik olarak mehdi kavramı ile ilişkilendirilirler.
 

Mehdi Hadisleri

Hadisler Hz. Muhammed'in ölümünden sonraki yüzyıllar içerisinde, bir ravi zinciri ile Muhammed'e isnad edilen sözlerin toplanıp yazıya geçirilmesi ile oluşturulan İslam sözlü kültür ürünleridir. Bu sözlerin Muhammed'e aidiyetleri ve dini anlamda güvenilirlikleri değişik tartışmaların konusu olagelmiştir. Mehdi ile ilgili hadislerin oy birliği ile uydurma kabul edilen hadislerden olduğu bazı kaynaklarda kaydedilmektedir.[6]
 
Hadislere göre Mehdi kadar, Mehdi’nin talebeleri de üstün kişilerdir. Her gurupta bu üstünlükleri elde edebilmek ve kendi liderinin Mehdi olduğunu ispat edebilmek için binlerce hadis uydurulmuştur. Bu yüzden Mehdi’nin dış görünüşü, yapacakları ve çıkacağı yer hakkında birbiriyle çelişen çok sayıda hadis vardır; Bir hadise göre Mehdi Şam’dan, diğerine göre Kufe’den, bir diğerine göre İstanbul’dan, yine bir başka hadise göre ise Medine’den çıkacaktır.[7]
 
-Ebu Said El-Hudri'den rivayet edilmiştir; dedi ki: "Peygamberimizden sonra bir hadise baş göstermesinden korktuk ve Resulullah'a sorduk, buyurdu ki: Ümmetimde Mehdi vardır; çıkacak ve beş veya yedi veya dokuz -şübhe eden, ravilerden Zeydi'dir- yaşayacaktır."
 - Ehl-i beyt'imden bir zat yeryüzüne hâkim olmadıkça kıyamet kopmaz. Onun alnı açıktır, kemer burunludur. Yeryüzü zulümle dolu iken, o, dünyayı adaletle doldurur. İdaresi yedi yıl sürer.(Müslim) - Ümmetim yağmur gibidir, sonu mu, yoksa başlangıcı mı hayırlıdır, bilinmez. Evveli ben, ortası Mehdi ve sonu Mesih olan bir ümmet, asla helâk olmaz. (Tirmizî) - Bazı hadis rivayetlerine göre Mehdi, ehl-i beyt’tendir ve Fâtıma soyundandır.[8] - Horasan tarafından gelen siyah sancaklılara katılın. Onların içinde Allah'ın halifesi Mehdi vardır. [Hakim, İ.Ahmed, Deylemi] - Kıyâmetin kopması için zamanda sadece bir günden başka vakit kalmamış da olsa Allah benim Ehl-i Beyt’imden bir zatı gönderecek yeryüzü zulümle dolduğu gibi, o yeryüzünü adaletle dolduracak.[9] - Mehdi bizdendir. Allah bu dini nasıl bizimle paylaşmışsa, Onunla da sona erdirecektir. Ve onlar bizimle nasıl şirkten kurtulmuşlarsa, onunla da fitneden kurtulacaklardır.[10]
 

Mehdi Devri (Altın çağ)

Mehdi kıyamete yakın bir zamanda dünyaya gelecektir ve O'nun geliş kıyamet alametlerinden birisi olarak değerlendirilir. “Dünyayı küfür kaplamadıkça Mehdi gelmez.”[11] İnsanlar 1400 senesinde Mehdi’nin yanında toplanacaklardır.[12]
 
Mehdi devri bir "altın çağ" olarak resmedilir.[13] Mehdi öncesi yaşanacak karanlık ve buhranlı, açlık, kıtlık, savaş ve sürgünlerin yoğun olarak yaşandığı dönem yerini, Mehdi devrinde kuzularla kurtların, avcılarla avların birlikte huzur içinde yaşadığı, savaş, sürgün, adaletsizlik gibi insani sorunların, deprem, sel, tayfun, kuraklık kıtlık gibi doğal afetlerin asla yaşanmayacağı olağanüstü bir devre bırakacaktır. Bolluk o kadar artacaktır ki hazinelerin kapısı arkasına kadar açık olacak, ancak herkes mal ve mülk açısından o kadar doymuş olacaktır ki kimse dönüp bakmayacaktır.[14]
 
"İnsan ona gelecek ve "ey Mehdi! Bana da ver, bana da ver!" diyecek; Mehdi de onun esvabını taşıyabildiği kadar dolduracaktır." [15]
 

Mehdi İnancın Tarihsel Gelişimi

Mehdi deyimi "bir inanç olarak" tarihte ilk kez Keysanilik hareketinin kurucusu olan Ali 'nin oğlu Muhammed El Hanefiyye için kullanılmıştır. Ayrıca Haris b. Süreyye, Abdullah bin Zübeyr, Ali’nin kölesi Keysan, oğlu Hüseyin, Abdullah bin Zübeyr, Muhtar es Sakafiye bağlı Ali, Emevi halifesi Süleyman bin Abdülmelik ve Yezid'in oğlu Ebu Muhammed için de mehdilik iddia veya isnadları bulunmaktadır.[16]
 
Ayrıca mehdilik İbrahim'e, Muhammed'e, Dört Büyük Halife'ye ve Abbasiler'in 34. halifesi olan Nasır'a da atfedilen sıfatlardandır.[kaynak belirtilmeli] Emeviler'in son döneminde Mehdi inanışı yayılmıştır. Abbasiler bu inanıştan istifade ederek Emevilerle mücadele etmiştir. Bu durum Abbasilerin 3. halifesi olan Muhammed ibn Mansur'un lakabı "el-Mehdi"'ye de yansıtılmıştır.
 
Bazı yazarlar, İslamdaki Mehdî inancının kökenlerini Mecusîlik gibi Fars inançlarında ararken diğer bazıları da bunu Yahudi-Hıristiyan geleneğindeki “Mesih” öğretisine alternatif oluşturma amacına bağlarlar.[17] Ancak tarihsel olarak Mecusi inancı daha eskiye dayandığı için, Mesih inancını geliştiren Yahudîler’in de, bu düşüncelerini Babil sürgünü zamanında dönemin etkin dini Mazdeizm’den almış olması muhtemeldir.
 
Müslümanlar, değişik kurtarıcı fikirlerinden etkilenmiş olsalar da, kendi sosyal şartlarına uygun olarak farklı bir mehdî profili (veya profilleri) ortaya koydular. Şii önderler yeni bir kurtarıcı beklemek yerine, 12. İmam’ın ölmeyip gaybete girdiği ve ileride yeniden ortaya çıkacağını ileri sürdüler. Şiilikte Mehdîlik iddiaları, ileride gelecek bir şiî hükümetin sembolü olarak kullanılmaktaydı. Fakat sonraları şiî ekol mehdîyi gerçek manada anladı ve imamiye kolu onu beklemeyi bir inanç esası haline getirdi. Mehdî’ye birçok vasıflar yükleyerek, hakkında rivayetler uydurdular.[18] Yüzlerce sayı ile ifade edilebilecek bu rivayetler günümüzde sünnni kesim tarafından da makbul sayılan pek çok kaynakta yer almaktadır. İnanç hicri 3. Yüzyılın sonlarından itibaren İslam dünyasına yerleşmiştir.
 
Mehdicilik hareketleri içerisinde İbn Tumart, Tevhid'e ağırlık veren ve Malikî mezhebini eleştiren hareketi başlatarak 1121'de kendini Mehdi ilan etmiş ve Murabıtları yıkmayı amaçlamıştır. 1130'de İbn Tumart ölmüş ve ardından Abdül Mumin tarafından Muvahhidler kurulmuştur. Dünyada Mehdîci hareketlere dayanan diğer isyanların meydana geldiği ülkeler ve yılları; Kuzey Nijerya (1804), Hindistan (1820, 1828 ve 1880), Java (1825), İran (1844), Cezayir (1849, 1860 ve 1879), Senegal (1854), Sudan (1881) ve Somali.
 

Mehdi Hareketi

Muhammed Ahmed, Sudanlı sufi şeyhi, Kendisinin mehdilik iddiasını temel alan Mehdi devletinin kurucusu
Osmanlıda Mehdîci hareketler olarak kabul edilen Rafızî isyanları önemli yer tutmaktadır. Bu hareketlerin ilk örnekleri 1240 yılındaki Babaî ayaklanması, son örneği ise 1665 tarihindeki Seyyid Abdullah isyanıdır. 1511 deki Şahkulu isyanı, 1520’de Bozoklu Celal ve 1527 tarihli Şah Kalender isyanları ihtilalci Mehdîci hareketlerin önemlileri olup 1525-1528 tarihleri arasında Adana ve Orta Anadolu’da ortaya çıkan küçük çaplı hareketler de vardır. İsyan önderlerinin tamamına yakını, müritleri tarafından şeyh olarak görülen, kendilerini Mehdî ilan etmeden evvel, bir mağaraya çekilerek uzun bir süre inziva hayatı yaşayan, inzivadan çıktıktan sonra Allah ile temas kurduklarını ve O’nun kendisini görevlendirdiğini açıklayarak ayaklanmayı başlatan kişilerden oluşur. Osmanlı padişahlarından Kanuni Sultan Süleyman ve IV. Murad da Mehdî-i ahirzaman olarak vasıflandırılmışlardır.
 
Günümüzde de tabi ve takipçileri bulunan diğer Mehdilik iddiası sahipleri olarak Gulam Ahmed ve Elijah Muhammed sayılmaktadır.
 

Sünnilikte Mehdi İnancı

Tarikat ve cemaat merkezli birçok Sünni toplulukta mehdi beklenmektedir. Mehdinin kıyamete yakın dönemde zulüm ve adaletsizliğin her tarafı kapladığı bir zamanda gelip yeryüzünü adaletle dolduracağı ve İslâmı hâkim kılacağına ve Ehl-i beyt'ten bir kişi olacağına inanılır. Şiilikten farklı olarak mehdi beklentisi ölmüş veya kaybolmuş bir kişinin dönmesi şeklinde değil, kıyamete yakın gelecek bir kişinin Allah tarafından seçilmesi veya görevlendirilmesi şeklindedir.
 

Şii-Alevi Mezheplerinde Mehdi İnancı

Keysanîlikte Mehdi İnancı

Şiiliğin ilk kollarından Keysanîyye'ye bağlı Muhtar, Muhammed bin Hanifiyye'yi Mehdi ilan ederek Kufe'de isyan ettiği zaman ilk defa Mesih anlamında Mehdi kelimesi kullanılmıştır. 700 de isyan bastırılıp Muhammed bin Hanefiyye' öldüğünde bir kısım Keysaniler, Muhammed bin Hanefiyye'nin ölmediğine ve geçici olarak saklandığına inanmışlardır. Böylece Gayba ve Rucu inanışları ortaya çıkmıştır.
 

Caferilikte Mehdi İnancı

Şiilik meşrebinin Caferilik mezhebi de Keysaniliğin mesih inancından etkilenmiştir. 12. İmam Muhammed el Mehdi (Muhammed Muntazar) (Arapça: محمد المهدي)'ın 874'de babası ve 11. İmam Hasan el Askari'nin ölümünün ardından 4, 5 yaşındayken Gayba haline girerek 940'e kadar küçük Gayba yaşandığına ve 940'den sonra büyük Gayba haline girdiğine inanılmıştır.
 

İsmailîlikte Mehdi İnancı

İsmailîlik mezhebinde, diğer sülaleden gelen ve gayba eden Mesih'in Kâim olarak Rücu edeceğine inanılmıştır. Ve bu inanç Fatımi'in ikinci imamının adı Kâim'e yanstılmıştır
 

Alevilikte Mehdi İnancı

Alevilikte İmam Mehdi onikinci İmam diye bilinir.
 

Dürzîlikte Mehdi İnancı

Dürziler de kendilerini kurtarmak üzere Fatımi halifesi Hakim'in dönüşünü beklemektedirler.
 

Yakın Tarihte Mehdi

Mehdinin kendisini bilmeyeceği, kendi mehdiliğinin farkında olmayacağı ve çevresindeki kişilerin bunun farkına varacakları ve kendisine zorla biat edileceği rivayetleri dolayısıyla, önde gelen pek çok siyasi ve dini önderin, bunu dile getirmeseler, hatta şiddetle reddetmiş olsalar bile beklenen mehdi olduklarına ve zamanı geldiğinde mehdi’den beklenen fonksiyonları eda edeceklerine inanılır.[19]
 
Türkiye’de en büyük kitleye sahip olan on geleneksel İslami cemaatin hangilerinin liderini Mehdi zannettiği üzerinde küçük bir araştırma bunların tamamına yakınının kendi şeyhini, liderini Mehdi sandığı ifade edilmiştir.[20] Bu sonucun diğer ülkeler için de geçerli bir değerlendirme olma olasılığı gözardı edilemeyecek bir durumdur.
 

Risale-i Nur Ekolünde Mehdi İnancı

Risale-i Nur'ların değişik yerlerinde işaret edilen veya anlatılan Mehdi konusu, cemaatin, mehdinin kendi içlerinden çıkacağı, mehdinin Risale-i nur'u bir program olarak kullanıp O'nunla bütün dünyaya hakim olacak bir hizmeti 2000'li yılların başlarından itibaren yürüteceği beklentisi bulunmaktadır.[19]
 
- İstikbal-i Dünyevide 1400 sene sonra gelecek bir hakikatı asırlarında karib zannetmişler.[22] -…Hakiki beklenilen ve bir asır sonra gelecek o zaat..[23] - Ta ahir zamanda, hayatın geniş dairesinde asıl sahipleri, yani Mehdi ve şakirtleri, Cenab-ı Hakkın izniyle gelir, o daireyi genişlettirir ve o tohumlar sümbüllenir.[24] - Mehdi Âl-i Resul’un temsil ettiği Kudsi Cemaatinin Şahs-i Manevîsinin üç vazifesi var. Eğer çabuk kıyâmet kopmazsa ve beşer bütün bütün yoldan çıkmazsa, o vazifeleri onun cemiyeti ve seyyidler cemaati yapacağını rahmet-i İlâhiyyeden bekliyoruz.[25]
  

Kaynakça

 1.^ İslam Ansiklopedisi, 7/474
 2.^ http://millicumhuriyet.wordpress.com/2012/03/10/hayrettin-karaman-mehdi-meselesi/#more-1068
 3.^ http://www.musayusuf.com/altincag07.html
 4.^ http://www.caferilik.com/ehlibeyt/onikiimam/mehdi/hayat.htm
 5.^ Mehdilikle ilgili hadisler
 6.^ http://www.istekuran.net/uyhadis.html
 7.^ http://www.kurandakidin.com/20-kiyamet-alameti-uydurmalari-isalar-mehdiler/
 8.^ Ebu Davud, Mehdi/Hadis no: 4282-4284, 4/106; Ibn Mace, Fiten/34, Hadis no: 4082-4088, 2/1366
 9.^ Sünen-i Ebu Davud, 5/92
 10.^ Kitab-ül Burhan Fi Alamet-il Mehdiyy-il Ahir Zaman, s. 20
 11.^ Mekt.Rabbani 2/68
 12.^ Risaletül Huruc-ül Mehdi, s. 108
 13.^ http://milelvenihal.org/dosyalar/milel-nihal-dergi/sayilar/MilelveNihal_c6_s1.pdf
 14.^ El Kavlu'l Muhtasar Fi Alamatil Mehdiyy-il Muntazar, s. 31
 15.^ Sünen-i Tırmizi Tercemesi, Hadis No: 2333, Mütercim: Osman Zeki Mollamahmutoğlu, Yunus Emre Yayınları, c. 4, s. 92-93)
 16.^ http://webcache.googleusercontent.com/search?hl=tr&q=cache:iHox-BFzroEJ:http://eprints.sdu.edu.tr/129/1/TS00295.pdf%2B%22mehdilik+e%C5%9Fde%C4%9Feri%22&gbv=2&gs_l=heirloom-hp.12...0.0.0.1703.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0...0.0...1c.JFfh21UaPCY&ct=clnk
 17.^ http://webcache.googleusercontent.com/search?hl=tr&q=cache:iHox-BFzroEJ:http://eprints.sdu.edu.tr/129/1/TS00295.pdf%2B%22mehdilik+e%C5%9Fde%C4%9Feri%22&gbv=2&gs_l=heirloom-hp.12...0.0.0.1703.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0...0.0...1c.JFfh21UaPCY&ct=clnk
 18.^ http://www.ilafdergi.hitit.edu.tr/files/5.7.pdf
 19.^ a b http://www.celcelutiye.com/?islem=kc&id=88
 20.^ http://www.kurandakidin.com/20-kiyamet-alameti-uydurmalari-isalar-mehdiler/
 21.^ http://www.ahmediye.org/ahmediyet/dogrulugunun-delilleri/491-muejde-qmehdi-gelmitirq.html
 22.^ RisaleSözler | Yirmi Dördüncü Söz | 309
 23.^ Kastamonu Lâhikası | Birden İhtar Edilen Bir Mesele | 61
 24.^ Sikke-i Tasdik-i Gaybi 153,Kastamonu Lahikası, sf. 76
 25.^ Emirdağ Lahikası, sf. 231
 26.^ http://www.8sutun.com/Adnen-Hoca-kendeni-mehdi-ilen-eti_43241.html
 27.^ http://www.agnostik.org/3313-imam-iskender-ali-mihr.html
 28.^ http://yamaani.co/index.php/2013-06-27-02-40-16/sohbetler
Sponsorlu Bağlantılar

Mehdi Resimleri

Mehdi Sunumları

Mehdi Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Mehdi Ek Bilgileri

  • 0
    2 yıl önce

    Mehdî Nedir?
    Doğru yolda olan, hidayete ermiş olan


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Sponsorlu Bağlantılar
Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
01 | Mehdi
02 | Hidayet
03 | Ermiş
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)

Bir şey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin